REPAGULA

REPAGULA
apud Lucanum, l. 1. v. 295.
———— quamvis iam carcere clauso
Immmeat foribus, primusque repagual laxet.
Alium,
Ast ubi panduntur funduntque repagula currus:
Latinis dicuntur, quae Υ῞ςπληγγας Graeci vocant. Manilius, l. 2. claustra appellat,
Ut cum laxatô sugerunt cardine claustra.
Erat autem ὓςπληγξ, seu ἀφετηρία, uti aliter quoque dicebatur, in Stadio, regula seu linea, quae laxabatur et aperiebatur exituris in stadium Cursoribus. Similiter in Circo, de quo loca praefata sonant, ῝Υςπληγγες carcerum repagula vocabantur, quibus laxatis et apertis ostiis emittebantur equi. Et quidem Dionysius Circi omnes ἱππαφέςεις, i.e. carceres, quô tempore reserari solitas, refert, διὰ μιᾶς ὕςπληγγος: quasi unum ac perpetuum repagulum omnibus Cicrci ostiis praeduceretur, quô laxatô omnia simul panderentur. Sed melius, ut per ὅςπληγγα intelligat machinationem, quâ Circi duodecim ost ia eôdem tempore pandebantur: voci enim ὕςπληγξ non unam significationem tribuunt Grammatici. In Stadio itaque, ad stadii ingressum, earat et βαλβὶς et ὕςπληγξ. Βαλβὶς, linea erat in solo depressa et modice cavata, cui instistebant Cursores, Υ῞ςπληγξ, repagulum vel regula transversa, paulo altius a solo elata et opposita Cursoribus, quae signô currendi datô repente ruens in βαλβίδα incidebat, ad cuius ca vi modulum ita adtemperate erat afacta, ut decidens lineae cavitatem impleret et exaequaret. Quô factô et limine complanatô in cursum se dabant ac pedum certamen auspicabantur stadiodormi: uti docet Statius, l. 6. v. 593.
Ut ruit, atque aequum summisit regula limen,
Corripuêre leves spatium. ————
Unde apud Graecos saepelegere est, ὕςπληγγα καταπεςοῦςαν, de signo cursoribus ad exeundum dato. Quod probe notandum contra eos, qui βαλβίδα et ὕςπληγγα confundunt. Porro transversarium illud lignum, inter duo alia arrectaria et exstantia positum, signô datô funibus laxabatur, erantque duo Hermulae utrinque, qui fune demissô repagulum solverent, quae sunt ἐπαναςτάςεις, quas ἑκατέρωθεν τῆς βαλβίδος fuisse, ait Hesychius; aliter ἀφετήριοι ἕρμαι dicti, quorum inventum Tlepolemo Myrensi tribuit Philoxenus in Epigramm. veter, quem Lycium vocat
Pausanias, l. 5. et equô singulari vicisse dicit Olymp. 131. Eosdem Hermulas, ad eundem usum, in Circum traductos esse, ex Cassiodoo conicitur, Bissena quippe ostia ad duodecim signa posuerunt. Haec ab hermulis funibus demissis subitâ aequalitate panduntur, docentes totum illic, ut putatur, consiliô geri, ubi imago capitis dognoscitur operari etc. Sed nec eadem Circi Olympiaci ac Romani ratio fuit. In Romano, equi cum curribus intra carceres continebantur, repagulis vel cancellatis foribus (de quibus vide infra in coe Transenna) oppositis coerciti, priusquam signum daretur emittendi: signô missô, unô eôdemque tempore laxatis repagulis, e carceribus effusi sese proripiebant. at Olympiae, emittendi currus et equi lineâ praetentâ sive funiculô cohibebantur, ne ante signum datum exirent, utque in aequo continerentur, omnes, eaque linea pro repagulis vel foribus carceris fuit. Pausanias, Πρὸ δὲ τῶ ἁρμάτων ἢ καὶ τῶ ἵππων τῶ κελήτων διήκει πρὸ ἀυτῶ καλώδιον ἀντὶ ὑςπλήγγων. Ubi enim ὕςπληγγες, i. e. carcerum repagula. et fores, ibi non opus erat aliô repagulô, ad equos coercendos. Sed cum idem paulo post etiam τῶ ὑςπλήγγων meminerit, in dextri ac sinistri lateris ostiis aperiendis, verisimile est, priusquam aedificati essent in Circo carceres, huiusmodi funiculum Praetendi solitum, in aequo limite continendis equis. Quo Lycophron Poeta allusit verbis hisce,
Ἐγὼ δ᾿ ἄκραν βαλβίδα μηρίνθου χάςας,
Πρώτην ἀράξας νύςςαν, ὥς πτηνὸς δρομεὺς,
Ἄνειμι λοξῶν εἰς διεξόδους ἐπῶν κλ.
Vide plura apud Salmas ad Solin. p. 915. et seqq.

Hofmann J. Lexicon universale. 1698.

Look at other dictionaries:

  • repagula — n. pl.; sing. um [L. repagulum, bar] (ARTHROPODA: Insecta) In neuropteran Ascalaphidae, modified eggs that often fence the normal eggs, possibly guarding them from the attacks of predacious enemies …   Dictionary of invertebrate zoology

  • REPAGULA Januarum — in Glossis κόρακες, hesychio κρῖκοι κεράτινοι, circuli cornei vel aerei erant, qui foribus adfigebantur ad eas adducendas, quibusque solebant fores percuti, ut hodieque moris est. Proprie vero pessuli sic dicti sunt et obices, quibus fores intus… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • REPAGULA Versatilia cavearum in Amphitheatris — occurrunt apud Ammianum, l. 19. Utque detentae in caveis bestiae, tetrô paedore acerbius efferatae, evadendi spe versatilibus repaguls illuduntur. Nempe retibus primo totum Amphitheatri podium praetendebatur, ad arcendas feras: Postea rutulis,… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • BARRAE — vox medii aevi, quâ praesertim repagula ac septa denotantur, quae ad munimenta oppidorum et castrorum vel ad eorum introitus ac portas ponuntur, ne inconsultis custodibus in eas aditus pateat quibusvis. A barra, i. e. fustis, vectis, Gall. Barre …   Hofmann J. Lexicon universale

  • LACONICAE Claves — cum tribus erant dentibus, cum communes, i. e. βαλανάγραι, unico tantum praeditae essent, qui in βάλανον infigebatur, ad eam extrahendam; adeoque frqaudibus minus erant obnoxiae: unde quiritantur mulieres apud Aristoph. ςθεσμοφόριαξ usum… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • APHETA — Graece Ἀφέτρς, Praetor apud Romanos dictusest, quod signum daret in Circensibus emittendarum quadrigarum. A verbo ἀφιέναι, i. e. mittere, dimittere; unde Ἄφεσις, dimissio: Ἀφετηρία, in Circo, idem quod ὕςπληγξ, quô nomine indigitantur carceres et …   Hofmann J. Lexicon universale

  • RUTELLUM — lignum dictum est, quô cum ulus mensurae deruitur; aliter Rutlus, ex Rutulus, Graecis ἀποψήκτιον, uti exponitur in veter. Glossario. Regula nempe lignea, quâ cumulum mensurae frumentarii ruebant vel deruebant et exaequabant. Α᾿πόμακτρον Graeci… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • ДОМ —    • Domus.     I. Греческий дом.          Весьма трудно представить устройство греческого дома за неимением остатков древнегреческих жилищ и по причине отрывочности, запутанности и неполноты сохранившегося о нем предания (полнее всех известия,… …   Реальный словарь классических древностей

  • ALBA Linea — Cassiodoro, ubi omnia minima maxima Circi notat, memoratur, in Circo, non longe ab ostiis in utrumque podium quasi regula directa praeduci solita, uti quadrigis progredientibus inde certamen oriretur, ne, dum se praepropere conantur elidere,… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • BARRUM — nomen Gallicum vetus, quod portum videtur significavisse. Certe locus vulgo Barbehel et Barbeau dictus, ad Sequanam, Monasteriô insignis, Latine Sacerportus nuncupatur: ut appareat Behel Sacrum, Barrum, vel Bar portum amnicum Gallice appellari… …   Hofmann J. Lexicon universale

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.